VGW thông báo: Cổng thông tin điện tử vietgw.com đang cập nhật thông tin từ hzsvn.com
DẤU ẤN SỞ GDCK HÀ NỘI SAU 13 NĂM HOẠT ĐỘNG
06-03-2018

Sau 13 năm khai trương hoạt động, khởi đầu với hoạt động đấu giá cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước và tổ chức thị trường cổ phiếu niêm yết với quy mô nhỏ, đến nay HNX đã vận hành cùng lúc 4 thị trường: cổ phiếu niêm yết, UPCoM, TPCP và phái sinh.
           
Thị trường cổ phiếu niêm yết

Thị trường cổ phiếu niêm yết được vận hành qua 13 năm, sau giai đoạn phát triển về số lượng DNNY từ 2005 - 2010, đến nay thị trường đã phát triển ổn định và đi vào chiều sâu. Tính đến hết tháng 2/2018, HNX có 385 doanh nghiệp (tăng gần 43 lần so với năm 2005) với tổng giá trị niêm yết đạt 118.951 tỷ đồng (tăng gấp hơn 79 lần), vốn hóa thị trường đạt 235.462 tỷ đồng (tăng gấp 125 lần so với năm 2005). Thanh khoản thị trường cũng tăng mạnh, bình quân 2 tháng đầu năm 2018 khối lượng giao dịch đạt hơn 75 triệu cổ phiếu/phiên và giá trị giao dịch đạt 1.184 tỷ đồng/phiên tăng gấp 260 lần về khối lượng giao dịch và 296 về giá trị giao dịch so với thời kỳ đầu khai trương thị trường.
Với nỗ lực phát triển về quy mô và độ sâu thanh khoản, HNX luôn cố gắng tìm các giải pháp nhằm tăng tính hấp dẫn cho thị trường và thu hút thêm nhà đầu tư như hoàn thiện bộ chỉ số với chỉ số HNX30, chỉ số theo ngành, theo thu nhập, theo quản trị…nhằm cung cấp một hệ thống các chỉ báo đa dạng cho nhà đầu tư. Ngoài ra, trong năm 2017, HNX còn triển khai hoạt động tạo lập thị trường nhằm tăng tính thanh khoản cho các cổ phiếu trên thị trường.
Thay đổi tư duy doanh nghiệp niêm yết hướng đến minh bạch và quản trị công ty theo thông lệ tốt được xem là kết quả của sự nỗ lực mà Sở đã từng bước triển khai trên thị trường này. Để nâng cao chất lượng công bố thông tin, ngay từ thời kỳ đầu, HNX đã liên tục triển khai các buổi tập huấn, hướng dẫn công bố thông tin trên khắp 3 miền. Song song với đó, HNX còn xây dựng hệ thống công bố thông tin công ty (CIMS) nhằm rút ngắn thời gian công bố, giảm thiểu sai sót cho doanh nghiệp và hỗ trợ công tác quản lý của HNX. Các hội nghị doanh nghiệp niêm yết thường niên cũng là một sân chơi bổ ích nơi các doanh nghiệp niêm yết cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi những khó khăn vướng mắc trong quá trình tham gia TTCK, gắn kết cơ quan quản lý với thị trường.
Để nâng cao nhận thức và lan toả tinh thần minh bạch hoá và quản trị công ty theo thông lệ tốt, HNX đã liên tục tổ chức các chương trình trao đổi, toạ đàm, đào tạo, hội thảo như các Tuần lễ QTCT, hội thảo QTCT theo chuyên đề với sự tham gia của nhiều diễn giả, chuyên gia dày dạn kinh nghiệm và nổi tiếng trong khu vực và quốc tế, đặc biệt chương trình đánh giá Công bố thông tin và minh bạch (2013-2016), đánh giá quản trị công ty (2017) đã gây hiệu ứng tốt và tạo nhiều chuyển biến đáng kể cho các doanh nghiệp. Từ chỗ các doanh nghiệp còn bỡ ngỡ, chưa tuân thủ đúng, đủ quy định công bố thông tin, nay các doanh nghiệp đã chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn. Đặc biệt, có nhiều doanh nghiệp đã bước đầu áp dụng các thông lệ tốt về công bố thông tin, minh bạch và quản trị công ty.   
Nhận thức hệ thống công nghệ là yếu tố quan trọng của cơ sở hạ tầng cho sự phát triển của thị trường cổ phiếu niêm yết, Sở luôn tập trung đầu tư phát triển hệ thống công nghệ phục vụ thị trường và hướng tới mục tiêu làm chủ hệ thống công nghệ. Sau 5 lần nâng cấp, Sở GDCK Hà Nội đã đưa vào sử dụng hệ thống giao dịch Core I5 với nhiều tính năng mở, tiệm cận với các chuẩn mực và thông lệ quốc tế đang được các Sở GDCK lớn như Tokyo, New York áp dụng.
Với cơ chế khớp lệnh trên bộ nhớ đệm (memory RAM) tách biệt các module tính toán thông tin giao dịch ra khỏi module xử lý giao dịch đã gia tăng tốc độ và năng lực xử lý của hệ thống, đạt 20-30 triệu lệnh trong một phiên giao dịch, khả năng xử lý lệnh trong cùng một thời điểm lên tới 15.000-20.000 lệnh/giây. Hệ thống Core I5 có khả năng hoạt động liên tục 24/7, không hạn chế số lượng chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch và cho phép quản lý các chứng khoán niêm yết, đăng ký giao dịch theo nhiều bảng, nhiều thị trường. Các lớp ứng dụng sẵn sàng hỗ trợ khả năng cân bằng tải (Load-balance) và khả năng tự động chuyển đổi khi có sự cố (Fail-over).

Thị trường UPCoM:
Cùng với tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước do Chính phủ chỉ đạo quyết liệt, để thu hẹp thị trường “xám” giao dịch cổ phiếu chưa niêm yết, gây lộn xộn ngoài xã hội cũng như ảnh hưởng niềm tin của nhà đầu tư, Sở GDCK Hà Nội đã nghiên cứu và trình Bộ Tài chính, UBCK để xây dựng thị trường dành cho các doanh nghiệp địa chúng chưa niêm yết. Sau gần 9 năm đi vào hoạt động (2009-2018), thị trường UPCoM đã có bước phát triển nhanh, mạnh, đặc biệt là trong 2-3 năm trở lại đây khi có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách cổ phần hoá của Chính phủ. Để hỗ trợ hoạt động của thị trường, Sở GDCK Hà Nội đã có sự đầu tư về công nghệ, cũng như các chính sách, hoạt động nhằm tuyên truyền phổ biến đến các doanh nghiệp và tạo các điều kiện thuận lợi nhằm thu hút doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia thị trường.
Từ 10 công ty ĐKGD ban đầu, đến nay số lượng công ty ĐKGD trên UPCoM đã tăng hơn 70 lần với 716 công ty đăng ký giao dịch (riêng năm 2017 có 285 doanh nghiệp ĐKGD mới) với tổng giá trị đăng ký giao dịch đạt hơn 247.982 tỷ đồng (tăng gần 76 lần so với thời điểm cuối năm 2009), quy mô thị trường đạt 713.160 tỷ đồng (tăng 167 lần) với nhiều các doanh nghiệp quy mô lớn như Vietnamairlines, Ngân hàng Liên Việt, Tổng công ty dệt may, Tổng công ty Sông Đà… UPCoM đến nay đã thực sự hỗ trợ rất nhiều cho các doanh nghiệp khi lựa chọn là nơi đăng ký giao dịch các cổ phiếu và tập dượt trước khi lên niêm yết, tạo một làn sóng minh bạch, công khai đối với môi trường doanh nghiệp hiện nay. Thanh khoản của thị trường cũng được cải thiện đáng kể, bình quân 2 tháng đầu năm 2018 khối lượng giao dịch đạt hơn 18 triệu cổ phiếu/phiên và giá trị giao dịch đạt 454 tỷ đồng/phiên tăng gấp 61 lần về khối lượng giao dịch và 113 lần về giá trị giao dịch so với thời kỳ đầu khai trương thị trường.
 Sau chủ trương gắn đấu giá với UPCoM theo tinh thần tại Thông tư 115/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, đến nay HNX đã ghi nhận có 11 doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa ĐKGD trên UPCoM trong đó có 4 tổng công ty và 1 doanh nghiệp Nhà nước lớn là Công ty TNHH MTV Lọc – Hóa dầu Bình Sơn. Để đón xu hướng này và rút ngắn thời gian đưa cổ phần sau đấu giá vào giao dịch trên hệ thống UPCoM, trong năm 2017, Sở GDCK Hà Nội đã nâng cấp hệ thống đấu giá. Toàn bộ số cổ phần trúng đấu giá đã được thanh toán của nhà đầu tư sẽ được tự động lưu ký vào tài khoản của nhà đầu tư và sẵn sàng cho giao dịch ngay trong ngày giao dịch đầu tiên của cổ phiếu.
Tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư trong theo dõi và ra quyết định đầu tư cũng như phục vụ công tác quản lý thị trường, HNX đã tổ chức phân bảng UPCoM theo quy mô vốn của doanh nghiệp thành các bảng quy mô lớn (large cap), quy mô trung bình (mid cap), và quy mô nhỏ (small cap). Trước tốc độ phát triển nhanh chóng của thị trường này, trong thời gian tới, Sở sẽ tập trung nhiều giải pháp để nâng cao tính minh bạch, thúc đẩy thanh khoản cho thị trường UPCoM. Cụ thể, Sở sẽ triển khai chương trình đánh giá công bố thông tin và minh bạch cho các doanh nghiệp quy mô lớn trên UPCoM nhằm thúc đẩy chất lượng công bố thông tin của doanh nghiệp. 

Thị trường TPCP:
Cũng vào năm 2009, sở GDCK Hà Nội đã được giao tổ chức thị trường TPCP sau một vài năm nghiên cứu. Chỉ sau hơn 8 năm hoạt động, thị trường TPCP đã phát triển lớn mạnh về tầm vóc và phát huy hiệu quả vai trò là kênh huy động vốn hiệu quả cho ngân sách nhà nước, tạo thêm nhiều hàng hóa cho TTCK nói chung, TTTP nói riêng.
Trên thị trường sơ cấp, từ năm 2009 đến 2/2018, tổng khối lượng vốn huy động qua kênh đấu thầu đạt 1,5 triệu tỷ đồng với lãi suất huy động thấp hơn từ 0,8-1,5%/năm so với lãi suất huy động của hệ thống ngân hàng thương mại, góp phần làm giảm chi phí vay cho ngân sách nhà nước.
Trước năm 2014, trái phiếu huy động qua đấu thầu chủ yếu có kỳ hạn từ 2-5 năm. Từ năm 2014, với sự dịch chuyển của cơ cấu nhà đầu tư, các công ty bảo hiểm và các quỹ hưu trí tham gia thị trường tích cực hơn, trái phiếu kỳ hạn  trên 5 năm đã trở nên phổ biến hơn. Các trái phiếu kỳ hạn dài (15 năm) hay kỳ hạn siêu dài (20, 30 năm) ngày càng được quan tâm, những năm 2016 và 2017 thậm chí  chiếm tới 20% và 45% tổng khối lượng trúng thầu toàn thị trường. Nhờ đó, trong vòng hơn 4 năm (2014-2018), kỳ hạn phát hành bình quân của trái phiếu Kho bạc Nhà nước đã kéo dài thêm 10 năm, từ 5,05 năm lên 12,75 năm.
Thị trường cũng đã hình thành hệ thống thành viên sơ cấp (PD) chuyên nghiệp. Cơ cấu nhà đầu tư cũng dần chuyển dịch, nếu các năm trước, tỷ lệ ngân hàng thương mại tham gia thị trường TPCP chiếm 80%, đầu 2018 tỷ lệ này đã giảm xuống chỉ còn 55,4%. Tỷ lệ tham gia của các quỹ bảo hiểm và các quỹ đầu tư đã tăng lên đạt 44,6%.
Bên cạnh đó, Kho bạc Nhà nước phối hợp với HNX đã triển khai một số chương trình phát triển thị trường như cơ cấu lại trái phiếu Kho bạc Nhà nước thông qua việc hoán đổi trái phiếu.
Nếu như trước đây, sản phẩm cơ bản trên thị trường sơ cấp là TPCP trả lãi định kỳ (coupon bond), thì từ năm 2015, để đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí đang dần lớn mạnh, KBNN phối hợp với HNX đã cho phát hành 2 loại TPCP mới là trái phiếu có kỳ trả lãi dài (long-coupon bond) và trái phiếu không trả lãi định kỳ (zero-coupon bond). Đây là 2 sản phẩm hấp dẫn đối với các công ty bảo hiểm và quỹ hưu trí. Sản phẩm sau đó đã được đưa vào niêm yết, giao dịch ngay trong năm 2015, mang lại nguồn năng lượng mới cho thị trường trái phiếu. Quý 1/2018, bộ sản phẩm Repos mới là Vay TPCP (Stock borrowing and lending – SBL), Vay TPCP để bán (Short sale) và Bán/Mua lại (Sell-buyback – SBB) tiếp tục được giới thiệu ra thị trường.
Thị trường giao dịch thứ cấp đã có sự phát triển vượt bậc, giá trị niêm yết trái phiếu Chính phủ tính đến cuối năm 2017 có quy mô tương đương với 19% GDP cùng năm. Tốc độ tăng trưởng quy mô mỗi năm bình quân đạt  ...%. Giá trị giao dịch bình quân tăng trưởng ...mỗi năm, đến 2/2018 đã đạt gần 10.500 tỷ đồng/phiên, tăng gấp 351 lần trong vòng 13 năm. Hệ số thanh khoản... Đáng lưu ý, thị trường đã phát triển mạnh về chiều sâu khi tỷ trọng giao dịch Repos so với Outright vượt ngưỡng 53%.
TTTP đang được vận hành trên nền tảng công nghệ tiến tiến, hiện đại, phù hợp với thông lệ quốc tế. Với thị trường sơ cấp, HNX đã đưa vào vận hành hệ thống đấu thầu điện tử từ năm 2012. Năm 2016, HNX tiếp tục cho ra mắt phân hệ đấu thầu trái phiếu điện tử trên Internet (E.ABS), vận hành song song với Hệ thống đấu thầu điện tử (ra mắt năm 2012). E.ABS cho phép cả các nhà đầu tư không phải là thành viên đấu thầu được trực tiếp bỏ phiếu dự thầu điện tử trên hệ thống. Trên thị trường thứ cấp, HNX liên tục cho ra mắt các phiên bản nâng cấp hệ thống giao dịch trái phiếu Chính phủ. Trong năm 2014, HNX tiến một bước dài công nghệ khi kết nối hệ thống giao dịch với hệ thống của Bloomberg. Không chỉ dừng ở đó, năm 2015, HNX đã tạo một bước ngoặt về công nghệ với Hệ thống giao dịch trực tuyến TPCP (E-BTS). E-BTS cho phép nhà đầu tư kết nối với hệ thống giao dịch của HNX trên nền tảng web, tra cứu thông tin mọi lúc, mọi nơi.
Để hỗ trợ cơ quan quản lý, tổ chức phát hành và nhà đầu tư nhận định xu hướng thị trường và định giá trái phiếu, HNX đã xây dựng và đưa vào vận hành thành công hệ thống Đường cong lợi suất TPCP năm 2013. Đến nay, đường cong lợi suất của HNX đã được các tổ chức tài chính, thành viên thị trường sử dụng và đánh giá cao. Năm 2015, HNX tiếp tục hoàn thiện hệ thống chỉ báo thị trường với bộ chỉ số trái phiếu (Bond Index) của KBNN với nhiều kỳ hạn khác nhau. Bộ chỉ số này giúp các nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài đánh giá được mức độ hấp dẫn của thị trường trái phiếu Việt Nam và cũng là nguồn thông tin giúp các nhà đầu tư so sánh hiệu quả đầu tư của các quỹ.

Thị trường chứng khoán phái sinh
Năm 2017, năm hoạt động thứ 12 của HNX đã được đánh dấu bằng sự kiện ra đời của thị trường thứ tư mà HNX tổ chức là TTCK phái sinh. Sự kiện khai trương TTCK phái sinh đã được Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đánh giá là “mốc son chói lọi” của TTCK Việt Nam, góp phần hoàn thiện cấu trúc TTCK Việt Nam. Từ đây, HNX chính thức vận hành cùng lúc 4 thị trường gồm thị trường cổ phiếu niêm yết, UPCoM, trái phiếu chính phủ và TTCK phái sinh.
Mới đi vào hoạt động, TTCK phái sinh đã khẳng định hướng đi đúng khi sản phẩm đầu tiên được lựa chọn là hợp đồng tương lai trên chỉ cổ phiếu VN30. Trong suốt 7 tháng qua, TTCK phái sinh luôn duy trì tốc độ tăng trưởng đều đặn, với khối lượng giao dịch tháng sau cao hơn tháng trước. Trên thị trường luôn có 4 mã sản phẩm theo thông lệ quốc tế là các mã hợp đồng có tháng đáo hạn là tháng hiện tại, tháng kế tiếp, và hai tháng cuối 2 quý tiếp theo. Trong mỗi tháng đều có 1 mã sản phẩm đáo hạn vào ngày thứ Năm thứ ba của tháng và Sở GDCK Hà Nội đã niêm yết bổ sung sản phẩm thay thế vào ngày giao dịch tiếp theo. Tính đến hết tháng 2/2018, thị trường đã có 21.819 tài khoản, trong đó 67 nhà đầu tư nước ngoài và 59 nhà đầu tư tổ chức. Tổng giá trị giao dịch phái sinh  gần đạt 44.669,5 tỷ đồng, gấp 8,25 lần so với tổng giá trị giao dịch trên Upcom (đạt 5.416,79 tỷ đồng) và bằng 38% tổng giá trị giao dịch toàn thị trường cổ phiếu niêm yết (bao gồm cả HNX và HOSE) 117.536,6 tỷ đồng.
Chỉ trong một thời gian ngắn đi vào hoạt động, TTCK phái sinh đã thực sự trở thành một kênh đầu tư mới cho nhà đầu tư, góp phần hạn chế rủi ro, nhất là ở những thời điểm thị trường biến động mạnh. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống công nghệ, thành viên thị trường và công tác tuyên truyền đào tạo nhà đầu tư nên thị trường vừa mới ra đời đã hoạt động nhịp nhàng, hiệu quả, hứa hẹn sẽ là một thị trường tiềm năng cho TTCK Việt Nam.
Trong thời gian tới, HNX sẽ tiếp tục phát triển hợp đồng tương lai trên chỉ số mới và xây dựng hợp đồng tương lại trái phiếu chính phủ 5 năm. Để đảm bảo sức hấp dẫn của thị trường và sự phát triển của thị trường trong giai đoạn tới, trên thị trường này sẽ áp dụng giá dịch vụ sau khi xem xét cân đối mức giá dịch vụ của các đơn vị thành viên trên TTCKPS. HNX sẽ tiếp tục hỗ trợ các thành viên tham gia thị trường, đặc biệt là các thành viên giao dịch là các Ngân hàng thương mại.

File đính kèm:

1.Tài liệu họp báo HNX 13 năm


                                                                                          Nguồn : HNX (www.hnx.vn)